Làm sao biết lợi thế của chiến lược còn hiệu quả khi thị trường chuyển sang chế độ khác?

Một chiến lược có thể trông vững vàng qua nhiều năm dữ liệu nhưng thực ra chỉ học được thói quen của một thị trường cụ thể. Chiến lược có thể hoạt động tốt trong các xu hướng yên ả, rồi mất đà khi biến động tăng vọt hoặc thanh khoản suy giảm. Câu hỏi hữu ích không phải là liệu chiến lược có hiệu quả trong mọi chế độ thị trường hay không. Rất ít chiến lược làm được điều đó. Điều quan trọng là bạn có biết những điều kiện nào tạo ra lợi nhuận cho chiến lược, những điều kiện nào khiến chiến lược chệch choạc, và liệu quy luật đó có còn đúng ngoài mẫu dữ liệu đã giúp phát hiện ra nó hay không.

Hãy bắt đầu bằng cách xem sự phụ thuộc vào chế độ thị trường là một đặc tính cần đo lường, chứ không phải một câu chuyện kể sau khi đã nhìn thấy đường vốn. Xác định một số ít điều kiện thị trường bằng thông tin mà chiến lược thực sự có thể biết vào thời điểm đó, rồi xem xét cách chiến lược vận hành trong từng điều kiện.

Làm sao biết chiến lược của tôi chỉ hiệu quả trong một chế độ thị trường?

Chia nhỏ kết quả theo một vài điều kiện có ý nghĩa về mặt kinh tế: biến động thực tế, sức mạnh xu hướng, thanh khoản hoặc chiều của funding. Giữ định nghĩa đủ đơn giản để có thể giải thích. Ví dụ, phân loại từng ngày thành biến động cao hoặc thấp bằng thước đo 60 ngày gần nhất và ngưỡng tính từ dữ liệu trước đó. Dùng trung vị của toàn bộ mẫu thì có vẻ tiện, nhưng cách đó để dữ liệu tương lai tham gia phân loại quá khứ.

So sánh lợi nhuận ròng, mức sụt giảm, vòng quay giao dịch và số lệnh giữa các nhóm. Lợi nhuận trung bình dương ở một nhóm chẳng nói lên nhiều điều nếu kết quả chỉ đến từ 3 lệnh. Chiến lược cũng có thể tạo ra lợi nhuận tương tự giữa các nhóm nhưng phải chấp nhận mức rủi ro hoàn toàn khác nhau để đạt được.

Đây là một cái bẫy nhỏ: chiến lược theo xu hướng có thể cho thấy lợi nhuận yếu hơn trong giai đoạn biến động cao đơn giản vì những giai đoạn đó bao gồm cả xu hướng mạnh lẫn các đợt đảo chiều dữ dội. “Biến động cao” chưa phải là lời giải thích đầy đủ. Hãy phân nhỏ dữ liệu cho đến khi kết quả trở nên hữu ích, rồi dừng lại trước khi mỗi nhóm mới trở thành một cơ hội khác để tìm ra thống kê có lợi cho mình.

Nên kiểm thử bao nhiêu chế độ thị trường?

Ít hơn số lượng mà bạn tò mò muốn thử. Nếu chia theo biến động, xu hướng, thanh khoản, ngày trong tuần và tài sản, chẳng mấy chốc bạn sẽ chỉ còn rất ít lệnh trong hàng chục ô. Bảng trông có vẻ tinh vi, nhưng bằng chứng đã biến mất.

Chọn 1 hoặc 2 yếu tố có mối liên hệ hợp lý với cơ chế của chiến lược. Giao dịch chênh lệch funding có thể phụ thuộc vào dấu của funding và thanh khoản. Hệ thống đột phá có thể phụ thuộc vào độ bền của xu hướng và biến động. Hãy nêu rõ các lựa chọn đó trước khi xem kết quả, đồng thời báo cáo cỡ mẫu bên cạnh từng con số.

Đừng xây dựng “bộ phát hiện chế độ thị trường” bằng cách tìm các nhãn giúp tối đa hóa Sharpe lịch sử. Đó chỉ là tối ưu hóa với một cái tên nghe hay hơn. Nếu ngưỡng là một phần của chiến lược, hãy chọn ngưỡng bằng dữ liệu huấn luyện rồi cố định ngưỡng đó cho giai đoạn tiếp theo.

Kiểm định cuốn chiếu có chứng minh được lợi thế hiệu quả qua nhiều chế độ thị trường không?

Không. Kiểm định cuốn chiếu xem liệu quy trình nghiên cứu có thể đưa ra quyết định trên dữ liệu về sau mà không dùng dữ liệu đó để khớp các quyết định ấy hay không. Phương pháp này không đảm bảo các giai đoạn về sau có những điều kiện bạn quan tâm, cũng không đảm bảo kết quả đủ chính xác để phân biệt kỹ năng với nhiễu.

Hãy xem mỗi cửa sổ kiểm định như một quan sát gắn với thời gian cụ thể. Những chế độ thị trường nào đã xuất hiện? Có bao nhiêu lệnh trong mỗi chế độ? Tham số của chiến lược có thay đổi mạnh khi dịch chuyển cửa sổ huấn luyện không? Một điểm tổng hợp tốt có thể che giấu việc chiến lược liên tục kiếm lời từ một giai đoạn bất thường duy nhất.

Nếu đã thử nhiều đặc trưng, ngưỡng và biến thể, hãy tính đến quá trình tìm kiếm đó. Kết quả phân nhóm theo chế độ thị trường đẹp mắt nhất đặc biệt dễ bị quá khớp vì có rất nhiều cách hợp lý để chia thị trường.

Nên làm gì khi chiến lược thất bại trong một chế độ thị trường?

Trước tiên, hãy quyết định liệu thất bại đó có trái với cơ chế của chiến lược hay không. Ý tưởng tạo lập thị trường thua lỗ khi chênh lệch giá mua bán thu hẹp có thể không đáng ngạc nhiên. Nhưng một chiến lược giao dịch chênh lệch được cho là trung lập với thị trường mà lại chịu khoản lỗ lớn theo hướng thị trường trong một đợt biến động tăng thông thường thì cần xem xét kỹ hơn khâu phòng hộ, cách định giá hoặc quy mô vị thế.

Tiếp theo, hãy kiểm thử lời giải thích bằng cách thay đổi dữ liệu hoặc thiết kế sao cho có thể bác bỏ nó. Đưa chi phí thực tế vào những điều kiện gây bất lợi: chênh lệch giá mua bán và tác động giá thường nới rộng đúng lúc chiến lược muốn giao dịch nhiều nhất. Với hợp đồng tương lai vĩnh cửu, funding có thể đổi dấu. Với quyền chọn, chi phí phòng hộ có thể biến động theo mức biến động và thanh khoản. Phân tích chế độ thị trường chỉ báo cáo lợi nhuận gộp mà bỏ qua các yếu tố đó có thể dẫn đến kết luận sai hướng.

Nếu chiến lược được thiết kế rõ ràng để tạm dừng giao dịch, hãy xác định quy tắc bằng thông tin có sẵn tại thời điểm ra quyết định. Hãy đo lường cả lợi nhuận bị bỏ lỡ lẫn khoản lỗ tránh được. Một bộ lọc loại bỏ mọi giai đoạn lịch sử gây đau đớn cũng có thể loại bỏ vài giai đoạn hiếm hoi tạo ra lợi nhuận cho chiến lược.

Giao dịch mô phỏng có thể cho tôi biết liệu lợi thế còn hiệu quả hay không?

Giao dịch mô phỏng có thể kiểm tra xem tín hiệu, lệnh và chi phí có diễn biến như dự kiến trong thị trường hiện tại hay không. Việc này có thể phát hiện lỗ hổng vận hành và cho thấy điều kiện thực tế có giống các giả định trong kiểm thử ngược hay không. Nhưng vài tuần yên ả không thể xác nhận hiệu suất trong một cú sốc biến động chưa xảy ra.

Theo dõi các điều kiện quan sát được trong quá trình giao dịch mô phỏng rồi so sánh khớp lệnh, phí, funding và các lệnh bị bỏ lỡ với giả định của kiểm thử ngược. Hãy đưa ra kết luận tương xứng với bằng chứng: “khớp lệnh đúng như kỳ vọng trong giai đoạn này” là nhận định có cơ sở; còn “chiến lược vững vàng trước thay đổi chế độ thị trường” thường cần thời gian dài hơn nhiều để xác lập.